Varicella-zoster là một loại vi rút gây bệnh thủy đậu và bênh zô-na. Loại vi rút này nằm im bất động trong rễ dây thần kinh sau khi người bệnh bị thủy đậu. Theo viện y tế quốc gia Hoa kỳ, có tới 25% dân số sau khi được điều trị khỏi bệnh thủy đậu thì sẽ mắc phải căn bệnh zô na một lần nào đó trong đời do sự hồi sinh của các virus này.
Thời gian và chừng mực nặng nhẹ của những cá nhân mắc bệnh zô-na với mỗi người là trái ngược. Dấu hiệu trước nhất của bệnh lý zô-na là đau râm ran hoặc là tê bì ở một bên của cơ thể, thường là đau lưng hoặc ngực nhưng có những lúc cũng lên cả mặt, đầu, cánh tay hoặc cẳng chân. Vả lại còn có các biểu hiện giống như bị cảm cúm như: muốn ói, tiêu chảy, rùng mình nhưng không bị sốt. Zô-na phát ban chỉ có thể được triệu chứng vài ngày sau khi căn bệnh bắt đầu có những biểu hiện này, hoặc cũng có thể sau vài tuần.
Vị trí phát ban thường là bao quanh lưng, bên cạnh sườn, bụng hoặc ngực do vi rút di chuyển bao quanh vị trí rễ dây thần kinh cảm giác bị ảnh hưởng – loại dây thần kinh đi ra khỏi cột sống và bao bọc xung quanh 2 bên cơ thể. Cơn đau đi cùng với phát ban có thể ở mức độ nhẹ hoặc nặng nhưng thông thường sẽ biến mất trong vòng 4 tuần. Các vị trí bị phát ban có thể sẽ để lại sẹo.
Khó khăn chủ yếu khi điều trị căn bệnh zô-na là chứng đau thần kinh sau khi mắc phải căn bệnh này. Chứng đau thần kinh này thường kéo dài khoảng vài tháng cho đến vài năm sau khi bệnh zô-na đã được điều trị khỏi. Những ai mắc phải vấn đề này thường bị nóng dữ dội hoặc đau thắt như bị dao đâm tại những nơi trước đó bị phát ban, hơn nữa còn cảm thấy đau day dứt khi có ai sờ vào. Nguyên do đúng đắn của vấn đề này thường rất khó xác định nhưng theo lý thuyết được gây ra bởi các nơi bị viêm trước đó làm cho dây thần kinh trở thành quá nhạy cảm nên các cơn đau vẫn được cảm nhận sau khi đã hết viêm.
Chứng đau kinh niênphối hợp với đau thần kinh sau khi bị zô-na tạo lên những vấn đề hết sức khó khăn cho cuộc sống của bệnh nhân. Những hoạt động hàng ngày từ ăn uống cho tới tắm rửa, mặc quần áo trở thành hết sức nặng nhọc. Sau đó người bệnh còn có thể bị suy sụp tinh thần do đau mạn tính. Có rất nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các biện pháp chữa trị sớm cho căn bệnh zô-na có thể rút ngắn thời gian người bệnh bị đau buốt. Bệnh nhân nên được chữa trị với các thuốc chống vi rút trong vòng 3 ngày khi bắt đầu bị phát ban.
Một mối quan tâm khác nảy sinh cùng với căn bệnh zô-na là các vấn đề về mắt. Giả dụ mặt cũng bị ảnh hưởng, vi rút cũng có thể ảnh hưởng luôn cả đến giác mạc. Các tổn thương đến mắt sau đó có thể sẽ để lại sẹo, giới hạn tầm nhìn. Để giới hạn điều này chỉ có cách điều trị bệnh thật sớm.
Các cơn đau nhức ở lưng và đau khác do bệnh zô-na gây ra có thể được xử lý bằng nhiều cách, tùy thuộc vào chừng mực nặng nhẹ và sự ưa chuộng của bạn. Một số người thích dùng thuốc chống viêm, một số khác lại dùng miếng dán và kem gây tê để giới hạn đau đớn. Những ai thích sử dụng các phương pháp tự nhiên thì lại dùng kem cáp-xai-xin. Cáp-xai-xin là một loại chất hóa học chiết suất từ quả ớt cay và có công dụng giảm đau.